HemoTemp II: theo dõi nhiệt độ túi máu từ lúc rời tủ đến khi truyền

Khoảng trống sau khi túi máu rời tủ

Trong ngân hàng máu, nhiệt độ được kiểm soát bằng tủ chuyên dụng có cảnh báo và hệ thống ghi liên tục. Khi một đơn vị khối hồng cầu được xuất cho khoa lâm sàng, tình hình khác hẳn: túi máu nằm trong thùng vận chuyển, trên xe đẩy, trên bàn phòng mổ hoặc chờ ở khoa trước khi truyền. Nếu chưa dùng, túi được trả lại ngân hàng máu — và người nhận lại phải quyết định: nhập lại kho hay loại bỏ?

Thông tư 26/2013/TT-BYT hướng dẫn hoạt động truyền máu quy định máu toàn phần và khối hồng cầu bảo quản ở 2–6 °C và vận chuyển ở 1–10 °C. Không có thiết bị đi theo từng túi, quyết định nhập lại kho thường dựa vào thời gian ước lượng túi đã ở ngoài tủ. Ước lượng đó vừa thiếu căn cứ, vừa có thể làm loại bỏ những đơn vị máu vẫn còn tốt.

HemoTemp II đọc được hai điều trên cùng một nhãn

Theo hướng dẫn sử dụng của SpotSee (SM725), HemoTemp II là chỉ thị tinh thể lỏng kết hợp hai phần, được hiệu chỉnh theo nhiệt độ lõi của khối máu chứ không theo nhiệt độ bề mặt túi:

• Phần thuận nghịch — ba cửa sổ 1–9 °C. Hoạt động như một nhiệt kế cho túi máu, hiển thị nhiệt độ lõi trong dải 1–9 °C với sai số ±0,5 °C (khi môi trường xung quanh 18–26 °C). Ngoài dải này, các cửa sổ không hiện số.
• Phần không đảo ngược — "bông hoa". Sau khi kích hoạt, bông hoa có màu xanh dương. Khi máu ấm dần, màu chuyển xanh nhạt, xám rồi nâu. Khi nhiệt độ lõi đạt khoảng 10 °C ± 0,5 °C, bông hoa mất màu xanh — và không trở lại xanh dù túi được làm lạnh lại.

Hãng nhấn mạnh một nguyên tắc đọc đơn giản: kết luận dựa vào việc bông hoa còn hay mất màu xanh. Còn xanh — túi chưa vượt ngưỡng; mất xanh — lõi khối máu đã từng vượt khoảng 10 °C.

Thời gian và nhiệt độ: vì sao chỉ thị không đổi màu ngay

Bông hoa phản ứng theo cả nhiệt độ lẫn thời gian ở nhiệt độ đó — giống viên đá tan chậm trong phòng mát và nhanh ngoài nắng. Bảng thời gian của hãng cho túi máu bảo quản ở các mức nhiệt độ khác nhau sau khi kích hoạt:

Hai hệ quả thực tế:

1. Để có thời gian theo dõi trên 48 giờ, hãng khuyên bảo quản túi máu ở 3 °C ít nhất 10 giờ trước khi dán chỉ thị.
2. Khi lấy túi ra đặt trên mặt bàn, cần che chắn khỏi nhiệt độ phòng. Nếu không, theo hãng, máu có thể ấm lên 6 °C trong vài phút, làm rút ngắn thời gian theo dõi của chỉ thị.

Quy trình kích hoạt và dán

Chỉ thị được bảo quản ở 20–30 °C, không cần tủ lạnh, hạn dùng 18 tháng. Trước khi dán phải kích hoạt bằng nhiệt:

1. Lấy chỉ thị ra khỏi hộp, giữ nguyên lớp đế. Ở nhiệt độ phòng, bông hoa chưa có màu xanh.
2. Đặt chỉ thị (mặt bông hoa úp xuống) vào HemoTemp II Activator ít nhất 60 giây. Activator giữ chỉ thị ở 38–42 °C; chỉ thị có thể để sẵn trong Activator tối đa 3–4 tuần. Hãng ghi rõ: không dùng lò vi sóng, không ngâm chỉ thị trong nước.
3. Lấy chỉ thị ra; ngay khi bông hoa bắt đầu hiện màu xanh, bóc đế và dán vào giữa hoặc gần đáy túi máu đang lạnh. Túi phải lạnh, khô, không dính dầu; có thể lau cồn để keo bám tốt.
4. Úp mặt chỉ thị xuống mặt phẳng (không nóng), xoay túi qua lại để chỉ thị bám đều.
5. Kiểm tra bông hoa: nếu không thấy màu xanh, chỉ thị chưa được kích hoạt đúng — dán chỉ thị khác.
6. Đưa túi trở lại môi trường kiểm soát.

Tại Việt Nam, nên chọn Activator V2 230 V (114001LCR-2) cho lưới điện 220–230 V.

Hiệu chuẩn từng lô bằng túi đối chứng

Hướng dẫn của hãng yêu cầu hiệu chuẩn mỗi lô chỉ thị trước khi dùng — một điểm hồ sơ quản lý chất lượng của ngân hàng máu thường hỏi:

1. Chuẩn bị túi đối chứng: túi máu rỗng bơm nước cất (hoặc chất lỏng đại diện cho máu) đến đúng thể tích túi máu thực tế, 250–500 ml.
2. Cắm nhiệt kế chuẩn vào giữa túi, đầu đo nằm ở tâm khối chất lỏng, không chạm thành túi; không đặt túi trên mặt kim loại.
3. Kích hoạt một chỉ thị, chờ toàn bộ viền cánh hoa chuyển xanh, dán lên giữa túi đối chứng đã giữ ở 3–4 °C.
4. So sánh số đọc trên chỉ thị với nhiệt kế. Lưu ý cả hai phần của chỉ thị được bù để đọc nhiệt độ lõi. Không lật ngược túi trong quá trình hiệu chuẩn.

Lưu kết quả hiệu chuẩn theo số lô chỉ thị cùng hồ sơ thiết bị.

Đặt HemoTemp II trong quy trình của bệnh viện

HemoTemp II không thay hệ thống giám sát tủ bảo quản máu và không áp dụng cho tiểu cầu (20–24 °C) hay huyết tương đông lạnh. Xem giải pháp đầy đủ tại ngân hàng máu và truyền máu. Tủ máu, tủ vaccine trong cùng bệnh viện chịu yêu cầu ghi nhiệt độ liên tục — xem cách chọn logger theo GSP và khi nào chỉ thị đủ, khi nào cần logger.

Hướng dẫn tổng quan liên quan: chỉ thị nhiệt độ là gì, phân loại, data logger nhiệt độ là gì, cách chọn.