Thẩm định phân bố nhiệt độ kho (temperature mapping) từng bước theo GSP

Mapping là gì và vì sao GSP bắt buộc

Temperature mapping (thẩm định phân bố nhiệt độ, đánh giá độ đồng đều nhiệt độ) là việc đặt nhiều data logger cùng lúc theo một lưới điểm trong không gian bảo quản, ghi liên tục trong một khoảng thời gian, rồi phân tích để biết nhiệt độ phân bố thế nào.

Thông tư 36/2018/TT-BYT về GSP gắn mapping với ba yêu cầu cụ thể trong Phụ lục I:

Thông tư GDP (03/2018/TT-BYT) cũng yêu cầu kết quả đánh giá độ đồng đều nhiệt độ cho thấy sự đồng nhất trong toàn bộ kho, và thiết bị theo dõi đặt ở vị trí dao động nhiều nhất. Nền tảng pháp lý chung: bài GSP theo Thông tư 36/2018.

Bước 1 — Đề cương mapping

Đề cương (protocol) là tài liệu được phê duyệt trước khi đặt logger. Nội dung tối thiểu:

1. Mục tiêu, phạm vi: kho nào, kho lạnh nào, tủ nào, xe nào; kho trống hay kho có hàng.
2. Điều kiện bảo quản mục tiêu: ví dụ 15–30 °C (điều kiện thường), 2–8 °C (lạnh); có theo dõi độ ẩm hay không.
3. Sơ đồ điểm đo: số lượng, tọa độ từng logger, mã serial.
4. Thiết bị: model logger, độ chính xác, giấy chứng nhận hiệu chuẩn còn hạn.
5. Chu kỳ ghi, thời gian ghi, các hoạt động sẽ diễn ra trong thời gian mapping (nhập xuất, mở cửa, xả đá).
6. Tiêu chí chấp nhận và cách xử lý điểm không đạt.
7. Trách nhiệm: người thực hiện, người phê duyệt.

Bước 2 — Bố trí logger theo lưới ba chiều

Nguyên tắc theo hướng dẫn kỹ thuật của WHO về mapping khu vực bảo quản:

• Lưới đều theo chiều dài và chiều rộng của khu vực chứa hàng; khoảng cách giữa các điểm tùy kích thước kho.
• Ba mức chiều cao: gần sàn (mức kệ thấp nhất có hàng), giữa, và mức kệ cao nhất có hàng (gần mái là vùng nóng nhất ở kho Việt Nam).
• Điểm rủi ro bổ sung: cạnh cửa ra vào, cửa nhập hàng; dưới và trước cửa gió điều hòa, dàn lạnh; tường hướng nắng; dưới mái tôn; gần thiết bị tỏa nhiệt; góc khuất ít lưu thông khí.
• Một logger bên ngoài khu vực để ghi nhiệt độ môi trường — giúp giải thích các dao động.
• Tủ lạnh, tủ vaccine: các góc trên, dưới, gần cửa, gần dàn lạnh, tâm tủ.
• Xe lạnh: gần cửa sau, gần dàn lạnh, giữa thùng, các mức chiều cao.

Một kho vài trăm mét vuông, kệ cao vài tầng thường cần vài chục điểm đo. Fast Group tính số lượng logger theo bản vẽ mặt bằng và chiều cao kệ thực tế.

Bước 3 — Thời gian ghi và mùa

• Chu kỳ ghi: dày hơn yêu cầu theo dõi thường xuyên — 1 đến 5 phút để thấy rõ tác động của mở cửa, chu kỳ máy lạnh, xả đá.
• Thời gian: đủ dài để phủ một chu kỳ vận hành thật — ngày làm việc và cuối tuần, giờ nhập xuất cao điểm, chu kỳ xả đá. Thực hành phổ biến là ghi liên tục nhiều ngày, thường tối thiểu khoảng một tuần.
• Theo mùa: miền Bắc mapping mùa hè và mùa đông; miền Nam mùa nắng và mùa mưa (độ ẩm). Kho mới: mapping lúc trống và lúc có hàng.
• Thẩm định lại khi sửa chữa lớn, thay điều hòa, thay đổi cách xếp kệ, mở rộng kho.

Bước 4 — Phân tích và báo cáo

Sau khi thu hồi logger, tải dữ liệu bằng phần mềm (với SpotSee: MDAS) và phân tích:

Báo cáo mapping kết luận: khu vực đạt / không đạt, vùng không được để hàng (ví dụ kệ trên cùng sát mái vào mùa hè), vị trí đặt logger cố định (điểm nóng nhất, điểm lạnh nhất), hành động khắc phục và lịch mapping lại.

Chọn logger cho mapping và cho giám sát sau mapping

Mọi logger dùng cho mapping phải có chứng nhận hiệu chuẩn còn hạn; nhiều đơn vị kiểm tra lại logger sau đợt mapping để khẳng định dữ liệu tin cậy. Cách đọc số liệu trên báo cáo logger: data logger nhiệt độ là gì.

Khi hàng rời kho, yêu cầu chuyển sang GDP — xem GDP theo Thông tư 03/2018. Giải pháp theo ngành: kho thuốc GSP, phân phối GDP, chuỗi lạnh vaccine, bệnh viện, phòng khám. Danh mục: data logger nhiệt độ.