
Van điện từ hoạt động thế nào
Van điện từ gồm hai phần: cụm solenoid (cuộn coil và lõi từ) và thân van. Khi cấp điện, coil hút lõi từ, mở hoặc đóng cửa van. Khi ngắt điện, lò xo đưa lõi về vị trí ban đầu. ASCO – thương hiệu của Emerson – có các dòng van điện từ cho nước, khí, khí trơ, dầu nhẹ, hơi nóng, khí đốt và môi chất ăn mòn, với thân đồng thau, inox, nhôm hoặc nhựa tùy dòng.


Tác động trực tiếp hay có pilot (trợ lực)
| Kiểu | Nguyên lý | Ưu điểm | Giới hạn | Ví dụ ASCO |
|---|---|---|---|---|
| Tác động trực tiếp | Lõi từ mở trực tiếp lỗ van | Làm việc từ chênh áp 0 bar | Lỗ van nhỏ, lưu lượng hạn chế | 262/263, 320, 327 |
| Có pilot (trợ lực) | Coil mở lỗ pilot nhỏ, áp suất môi chất đẩy màng hoặc piston mở lỗ chính | Lưu lượng lớn với coil công suất nhỏ | Nhiều mã cần chênh áp tối thiểu | 210, 222, 353 |
Ví dụ thật từ catalogue Series 210: 8210G002 cần chênh áp tối thiểu 0,34 bar mới mở hoàn toàn. Mã cùng cỡ 1/2" 8210G094 làm việc được từ 0 bar. Hệ thống có lúc chênh áp rất thấp, ví dụ bồn chứa tự chảy hoặc cuối đường ống, thì phải chọn mã không yêu cầu chênh áp tối thiểu.
Chức năng: 2/2, 3/2, 5/2 – NC, NO, đa năng
- 2/2 (2 ngả, 2 vị trí): đóng/mở một dòng chảy. Dùng cho nước, khí, dầu, hơi. Xem van 2 ngả.
- 3/2 (3 ngả): cấp và xả khí cho xi lanh tác động đơn, actuator lò xo hoặc làm van pilot. Xem van 3 ngả, 4 ngả.
- 4/2, 5/2: điều khiển xi lanh và actuator tác động kép. Van ống trượt 551 lắp NAMUR chuyển được 3/2 ↔ 5/2. Xem van ống trượt NAMUR.
- NC (thường đóng): mất điện thì van đóng – phổ biến nhất. NO (thường mở): mất điện thì van mở. Universal (đa năng): dùng được cả hai cách tùy cách nối cổng.
5 bước chọn van điện từ ASCO
- Môi chất và vật liệu. Nước, khí, dầu nhẹ dùng thân đồng thau phổ biến; môi chất ăn mòn hoặc yêu cầu vệ sinh dùng inox. Vật liệu làm kín (NBR, FKM, EPDM, PTFE…) phải hợp môi chất và nhiệt độ.
- Áp suất. Ghi rõ áp suất vào và chênh áp min/max khi van làm việc. Chênh áp tối đa trong catalogue phụ thuộc môi chất và loại coil AC hay DC.
- Lưu lượng và cỡ cổng. Chọn theo hệ số lưu lượng Cv (Kv ≈ 0,865 × Cv), không chỉ theo cỡ ren. Ví dụ Series 210 có Cv từ 1,5 đến 45 cho cỡ 3/8" đến 2 1/2".
- Điện áp coil. Lưới Việt Nam 220–230 V, 50 Hz; điều khiển PLC thường dùng 24 V DC. Tránh mã chỉ ghi 60 Hz. Cách đọc điện áp trong mã: xem Cách đọc mã van ASCO.
- Môi trường lắp đặt. Ngoài trời, gần biển: vỏ kín nước IP67, inox. Khu vực nguy hiểm (dầu khí, hóa chất, kho sơn): vỏ phòng nổ với tiền tố như EF, NF, WSNF và chứng nhận phù hợp.
Bảng chọn nhanh dòng van ASCO theo ứng dụng
| Ứng dụng | Dòng ASCO | Đặc điểm theo tài liệu hãng |
|---|---|---|
| Nước, khí, dầu nhẹ – lưu lượng lớn | Series 210 (8210) | 2/2 NC/NO có pilot; cỡ 3/8"–2 1/2"; Cv 1,5–45; thân đồng, inox 304/316 |
| Van nhỏ cho máy móc, thiết bị | Series 262/263 | 2/2 tác động trực tiếp kiểu poppet; cỡ 1/8"–3/8"; nhiều vỏ phòng nổ |
| Van pilot, cấp xả khí cho actuator | Series 320, 327 | 3/2 tác động trực tiếp; 327 không cần áp suất tối thiểu |
| Actuator van bi, van bướm (NAMUR) | Series 551 | Van ống trượt 1/4"; 3/2 ↔ 5/2; thân nhôm, đồng, inox |
| Lọc bụi túi vải, cartridge | Series 353 | Van xung màng; Cv 15–440; nhiều chứng nhận Ex |
| Hơi nóng | Series 222 | Hơi đến 8,6 bar chênh áp và 179 °C; cỡ 1/4"–1" |
| Ngắt khí đốt cho đầu đốt | Series 215 | Van ngắt an toàn trợ lực từ chênh áp 0; đến 8,6 bar |

Những lỗi chọn van hay gặp
- Chọn van có pilot cho hệ thống chênh áp gần 0 bar → van mở không hết hoặc không mở.
- Thay van chỉ theo cỡ ren, không theo Cv và mã gốc → thiếu lưu lượng hoặc sai áp suất tối đa.
- Dùng coil 60 Hz trên lưới 50 Hz → coil nóng, giảm tuổi thọ.
- Lắp van vỏ thường trong khu vực yêu cầu phòng nổ → không đạt nghiệm thu an toàn.
- Gioăng không hợp môi chất hoặc nhiệt độ → rò rỉ sau thời gian ngắn.
Đã có mã trên nhãn van cũ? Dùng ô tra mã để mở đúng trang mã gốc, hoặc gửi ảnh nhãn van qua form bên dưới. Fast Group cung cấp van ASCO chính hãng, CO/CQ đầy đủ, cấp hàng nhanh.